Kiểm soát TTHC phải hướng đến đơn giản, minh bạch, thuận tiện
Theo Văn bản hợp nhất, kiểm soát TTHC là việc xem xét, đánh giá, theo dõi nhằm bảo đảm tính khả thi của các quy định về TTHC, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện. Công tác kiểm soát TTHC phải bảo đảm mục tiêu cải cách TTHC, cải cách hành chính; kịp thời phát hiện để loại bỏ hoặc sửa đổi những TTHC không phù hợp, phức tạp, phiền hà; bổ sung những thủ tục cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tế. Các quy định về TTHC phải hướng tới đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức của người dân, tổ chức và cơ quan thực hiện.
Đáng chú ý, việc kiểm soát TTHC được thực hiện ngay từ khi đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và được tiến hành thường xuyên, liên tục trong quá trình tổ chức thực hiện TTHC.
TTHC phải được quy định đầy đủ và không làm phát sinh giấy tờ không cần thiết
Văn bản hợp nhất quy định TTHC chỉ được quy định để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước. Việc quy định TTHC phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; minh bạch, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện; tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm bình đẳng giữa các đối tượng thực hiện.
Một điểm đáng lưu ý là không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp các thành phần hồ sơ đã có trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết TTHC, cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật.
TTHC khi được quy định cũng phải xác định đầy đủ các bộ phận cơ bản như: tên thủ tục; trình tự, cách thức thực hiện; thành phần, số lượng hồ sơ; thời hạn giải quyết; đối tượng thực hiện; cơ quan giải quyết và các nội dung liên quan theo quy định.
Công khai đầy đủ để người dân dễ tiếp cận, dễ thực hiện
Tất cả TTHC sau khi được ban hành, sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ hoặc bãi bỏ đều phải được công bố, công khai theo quy định. Thông tin về TTHC phải được công khai đầy đủ, thường xuyên, rõ ràng, đúng địa chỉ, dễ tiếp cận, dễ khai thác và sử dụng; đồng thời được đăng tải trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC.
Cùng với đó, cơ quan thực hiện TTHC có trách nhiệm hướng dẫn, giải thích, cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời; cấp giấy biên nhận hồ sơ; bảo mật thông tin; nêu rõ lý do bằng văn bản khi từ chối giải quyết hoặc yêu cầu bổ sung giấy tờ; không được tự đặt ra TTHC, hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định của pháp luật.
Bảo đảm quyền giám sát, phản ánh, kiến nghị của người dân
Văn bản hợp nhất khẳng định cá nhân, tổ chức có quyền thực hiện đầy đủ các quy định về TTHC, đồng thời từ chối thực hiện những yêu cầu không được quy định trong TTHC hoặc chưa được công khai theo quy định. Người dân, tổ chức cũng có quyền giám sát việc thực hiện TTHC; phản ánh, kiến nghị về những bất hợp lý của TTHC và hành vi vi phạm của cán bộ, công chức; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Mọi cá nhân, tổ chức đều có quyền phản ánh, kiến nghị về TTHC và việc thực hiện TTHC. Đây là một trong những kênh quan trọng để cơ quan nhà nước phát hiện những quy định còn bất cập, gây khó khăn, từ đó nghiên cứu, xử lý và cải cách TTHC.
Nghiêm cấm gây phiền hà, sách nhiễu trong giải quyết TTHC
Văn bản hợp nhất nghiêm cấm cán bộ, công chức được phân công thực hiện TTHC tiết lộ thông tin về hồ sơ, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân trái quy định; từ chối hoặc kéo dài thời gian giải quyết; tự ý yêu cầu bổ sung hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định mà không nêu rõ lý do bằng văn bản; hách dịch, cửa quyền, sách nhiễu, gây phiền hà, gây khó khăn hoặc lợi dụng vướng mắc về TTHC để trục lợi.
Cán bộ, công chức thực hiện TTHC phải tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức; có thái độ lịch sự, nghiêm túc, khiêm tốn, giao tiếp chuẩn mực; tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo quy định. Việc hướng dẫn phải đầy đủ, rõ ràng, chính xác, không để người dân, tổ chức phải đi lại bổ sung hồ sơ quá hai lần cho một vụ việc, trừ trường hợp thực hiện không đúng hướng dẫn.
Thường xuyên rà soát để đơn giản hóa thủ tục hành chính
Công tác rà soát, đánh giá TTHC tập trung vào sự cần thiết, tính hợp lý, tính hợp pháp và chi phí tuân thủ; đồng thời xem xét sự phù hợp của TTHC với mục tiêu quản lý nhà nước, những thay đổi về kinh tế - xã hội, công nghệ và các điều kiện khách quan khác.
Kết quả rà soát, đánh giá là cơ sở để thực hiện đơn giản hóa TTHC. Trên cơ sở kết quả rà soát, cơ quan có thẩm quyền có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ hoặc bãi bỏ những TTHC không còn phù hợp.
Chung tay xây dựng nền hành chính phục vụ
Kiểm soát TTHC không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức mà còn cần sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việc thực hiện đúng quy định, chủ động giám sát, phản ánh những bất cập sẽ góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại, lấy sự hài lòng của người dân và tổ chức làm một trong những mục tiêu quan trọng của cải cách hành chính.
Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-VPCP là cơ sở để tiếp tục nâng cao chất lượng kiểm soát TTHC, thúc đẩy đơn giản hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, cán bộ, công chức trong giải quyết công việc cho người dân, tổ chức./.
Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang
