Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh quốc tế, khu vực thay đổi nhanh, diễn biến rất phức tạp, khó dự báo; Đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Với phương châm: Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội XIV xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để đưa đất nước vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Bối cảnh và ý nghĩa lịch sử của Đại hội XIV
Trong gần 100 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trải qua 13 kỳ Đại hội, mỗi kỳ Đại hội đều là những dấu mốc quan trọng, đưa đất nước vượt qua khó khăn, đạt được những thành tựu to lớn. Đại hội XIV tiếp nối truyền thống đó, diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động phức tạp, nhanh chóng, khó lường; cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ; các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống gia tăng. Đồng thời, Việt Nam đang tận dụng tốt các cơ hội từ hội nhập quốc tế sâu rộng, vị thế đất nước ngày càng nâng cao.
Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi tổng kết 40 năm đổi mới, khẳng định đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại. Đây là dịp để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phát huy truyền thống yêu nước cách mạng, tinh thần đại đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới: Giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Quá trình chuẩn bị bài bản, dân chủ
Công tác chuẩn bị Đại hội XIV được tiến hành từ sớm, nghiêm túc, khoa học dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; nhất là công tác hoàn thiện các dự thảo Văn kiện và công tác nhân sự Đại hội.
Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV đánh dấu bước nhảy vọt về tư duy phát triển khi cập nhật hàng loạt quyết sách chiến lược được Bộ Chính trị ban hành, tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường vào năm 2045. Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng là kết tinh toàn bộ tinh hoa, giá trị của quá khứ, hiện tại và tương lai, được chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu, nghiêm túc, nhận được nhiều sự quan tâm, ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm, trí tuệ của cấp ủy, tổ chức Đảng, đoàn thể, cán bộ, đảng viên và tầng lớp Nhân dân ở trong và ngoài nước. Các Tiểu ban Văn kiện và Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng đã hoàn thiện dự thảo các văn kiện trình Hội nghị Trung ương 15. Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ, đây thực sự là ý tưởng, cách làm cách mạng, đột phá trong công tác xây dựng Văn kiện Đại hội Đảng; đây cũng là nhiệm kỳ Đại hội Đảng tranh thủ được sự đóng góp ý kiến của nhân dân đông đảo nhất so với các nhiệm kỳ Đại hội trước; các Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV đã chắt lọc, tiếp thu tối đa các ý kiến phù hợp để tiếp tục hoàn thiện Báo cáo Chính trị; trí tuệ tập thể, trí tuệ của Nhân dân đã được kết tinh trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.
Những nội dung chính và định hướng lớn
Đại hội XIV kiểm điểm, đánh giá những thành tựu, kết quả đạt được trong nhiệm kỳ XIII; đánh giá tình hình quốc tế, khu vực và trong nước; xác định mục tiêu, nhiệm vụ trong thời gian tới với trọng tâm tăng trưởng nhanh, bền vững, lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng tinh thần. Các đột phá chiến lược về thể chế phát triển, nâng cao năng lực hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để khơi thông, giải phóng và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực; thúc đẩy đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ, kiến tạo phát triển; tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, hạ tầng công nghệ phục vụ cho quá trình quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 15 khóa XIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xem xét, cho ý kiến vào Dự thảo Quy chế làm việc của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Quy chế bầu cử tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Dự thảo Báo cáo tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng; Chủ trương xây dựng Đề án tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030); Chủ trương xây dựng Đề án tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; Báo cáo về những công việc quan trọng Bộ Chính trị đã giải quyết từ sau Hội nghị Trung ương 14 đến Hội nghị Trung ương 15 khóa XIII và một số nhiệm vụ trọng tâm đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Báo cáo về công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Báo cáo tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026; Báo cáo tình hình đất nước năm 2025; Báo cáo tổng kết công tác tài chính đảng nhiệm kỳ 2021 - 2026. Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị căn cứ ý kiến của Trung ương chỉ đạo tiếp thu, hoàn thiện các dự thảo Quy chế để trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; hoàn thiện, ban hành các báo cáo.
Dưới sự chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trên tất cả các lĩnh vực. Những thành tựu đó là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng, sự quản lý, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Nhà nước, cùng sự nỗ lực, đoàn kết, ý chí vươn lên và quyết tâm của toàn dân tộc.
Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm lớn lao, cao cả và vinh quang của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đại hội khẳng định quyết tâm xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục phát huy cao độ tinh thần yêu nước, khát vọng phát triển đất nước, sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; đổi mới mạnh mẽ tư duy, triển khai đồng bộ, hiệu quả các quyết sách chiến lược; quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
